Kilo Vermem Durdu

Kilo vermekte olan, özellikle fazla miktarda kilo vermeye çalışan kişilerin mutlaka başına gelen bir şeydir bu.

Moralinizi bozuyorsunuz... Moral bile kilo vermek sürecinde ve duraksamalarda etkilidir, önce endişe etmeyi bırakın.

Bu duraksamalar uzun bile sürebilir ama eninde sonunda geçecektir. Bunlar çok farklı nedenlerden kaynaklanabilir, dolayısıyla giderilmesinin de tek ilacı yoktur. Genellikle plato (plateau) olarak bilinir.

Bir şeyler değiştirmeniz gerekirse bile asla diyet ve sporu bırakmayın. 

Bu tür durumların geneli için geçerli bir şey olarak; özellikle, beslenme veya spor düzeninde farklılık yapsanız bile diyet (beslenmeye gösterdiğiniz özen) ve sporu fikir olarak koruyun, asla ve asla battı balık yan gider deyip bırakmayın....

Nedenine bağlı olarak çeşitli şeyler deneyebilirsiniz. Hatta belki sadece beklemeniz bile yeterli olabilir. Kilo verme süreçleri zaman aldığından bir şeyler yaptığınızda düzeldiyse aslında o şeyi yapmadan da düzelecek bile olabilir. Bu nedenle kendini örnek verip "senin derdin şudur, şöyle yap düzelir" gibi akıl verecek olan herkese inanmayın. Sağlığınızı bozacak bir öneriyse duymayın bile.

Kilo vermiyorsunuz ama acaba gerçekten yağ yakmıyor musunuz? Şunu unutmayın. Vücut, kasları tekrar oluşturur ve kaslarınız yağdan daha ağırdır.

Özellikle spor yapıyorsanız vücudun kendini onarma süreçlerini göz ardı etmek mümkün değildir.Duraksama olarak düşündüğünüz dönemde kaslar kendini tazeliyor dolayısıyla yağ eritmiş olsanız bile kilonuz azalmıyor olabilir.

Bazen bunu anlamanın bir yolu şudur; Eğer vücudunuzun şekli iyileşiyor ve buna rağmen kilonuz aynı kalıyorsa genellikle kas ağırlığı artışı nedeniyle kilonuz aynı kalıyordur. Ancak vücut kas yapınızın iyileştiğini her durumda anlamanız mümkün olmaz. Eğer spor yapma şiddet veya şeklinde değişiklik yapmışsanız da bu durum söz konusu olabilir.

Bu durum bazen hızlı bir ağırlık kaybını takiben gerçekleşebilir, kaslarınıza kendisini yenilemeye fırsat vermemişseniz aşırı yüklenmişseniz veya düşük protein almışsanız kas kaybı ile birlikte ağırlığınız azalmış demektir. Vücut bu kaybı telafi ediyor olabilir.

Eğer konu buysa kaygılanmanıza gerek yok, hatta çok sevinin, çünkü artan kaslar aynı zamanda indiğiniz kiloda kalmanızı sağlayacak ana konuyu teşkil etmektedir.

Bu durumda yapılacak olan vücudunuza yardımcı olmaktır ve protein (gıdadan) alınması önemlidir. Diyet şeklinizi değiştirmeden aynen devam edin. Kas yapılanması yerini bulunca tekrar hafiflemeye başlayacaksınız.

Ödem; Vücudunuzun çoğu sudur, artar eksilir, bazen de su toplar. 


Vücudunuzdaki su dengesi ağırlığınızı etkileyen çok önemli bir etmendir. Özellikle kilo vermeye çalıştığınız ilk günlerde spor yapınca kaybettiğiniz su miktarı nedeniyle çok hızlı kilo vermiş gibi olursunuz.

Kilo verme sürecinin herhangi bir anında vücudunuz gereğinden fazla su tutma eğilimine girebilir. Bu çok çeşitli nedenlerle olabilir, nedeni ne olursa olsun bunu aşmanın yöntemleri vardır. Eğer ödem olasılığını düşünüyorsanız aşağıdakilerden herhangi biri nedeniyle olması olasıdır.

Su yetersizliği; Tezat gibi görünse de az su aldığınızda vücudunuz ödem yapabilir. Su almayı asla kesmeyin, daha fazla su için, genellikle 2-4 litre arası su tüketimi normaldir.

Fazla Karbonhidrat; Aşırı karbonhidrat tüketimi, özellikle de düşük karbonhidratlı bir diyet uyguluyorsanız ödem oluşumuna neden olabilir. Karbonhidrat tüketimini, özellikle de yüksek Glisemik indeksli karbonhidrat tüketimini azaltın.

Tuzlu ve ekşi beslenme; Vücudunuzun bir elektrolit dengesi vardır ve bunu korumaya çalışır. Tuzlu ve ekşi gıdalar vücudun elektrolit seviyesini bozar ve bunu daha fazla suyu bulundurarak çözmeye çalışır. Sonuç: Ödem. Tuzu ve ekşiyi azaltın.

Hastalıklar; Pek çok hastalık vücutta ödem oluşmasına etkendir.

Alkol: Alkol ödem oluşmasına neden olan etkenlerden biridir.

Adet: Kadınlarda adet döneminde geçici ödem normaldir.

Diyet size kilolarınızdan fazlasını mı kaybettirdi? Neyiniz eksik, bulmaya çalışın. 

Vücudunuzda yağ yakmak için olması gereken çok şey vardır ve bunlardan birini ağır bir diyet sırasında yerine koyamamış olabilirsiniz. Vücudunuz aldığınız her şeyi tüketir ve yerine koymazsanız eksilir. Bazı şeyler vücudun mekanizmasında bir diğerine çevrilebilir ama hepsi değil. Bu şekilde vücudun eksikliğini çektiği bir nedenden ötürü plato yaşıyor olabilirsiniz.

Bazen bu nedenle kısa bir süre diyete ara verip çeşitli beslenmeye döndüğünüzde bu durumun çözüldüğü vakidir. Ancak burada kısa süre gerçekten kısadır ve günler kastedilmektedir. Ay mertebesinde normal beslenmeye hazırlıksız şekilde devam ederseniz kilo alırsınız, bunu yapmayın.

Diyeti asla bitirmeyin, daha dengeli ve çeşitli beslenmeye çalışın, varsın birkaç yüz kcal fazla alın, sağlığınızı bozmayın.

Size kilo aldırmayacak ama verdirmeyecek bir dengede beslendiğinizde vücudunuzun eksiği neyse telafi edebildiği için kilo verme süreci tekrar başlayabilir. Ancak "prensi bulmak için bütün kurbağaları öpmeniz" gerekebilir, insaflı ama mümkün olduğunca çeşitli beslendiğinizde bu durumu sağlamış olabilirsiniz. Genellikle aşağıdaki maddelerin sorun olabildiğini biliyorum;

Protein eksikliği; Vücut, protein aldığınızda kaslarını azaltmıştır ve az protein aldığınızdan yerine koyma konusunda temkinlidir. Normal koşullarda kilonuz başına her gün net olarak 1.1 gr (eğer 100 kiloysanız 110 gr) gibi protein girişinizin olması gerekir. Spor yapıyorsanız sporun ağırlığına bağlı olarak bu miktar 2 gr/gün/kg düzeyine kadar da çıkabilir. Aynı zamanda hiç bir gıdanın yüzde yüzü protein değildir. Protein eksikliğinden şüphe ediyorsanız protein ağırlıklı sağlıklı gıdaları bir süre içindeki protein oranlarının hesabını tutarak tüketin. Bu konuda zengin gıdalar, tavuk, hindi etleri peynir vb. olabilir. Ticari olarak sporcu takviyesi olarka satılan Whey veya benzer proteinler eğer doktor tavsiyesi değilse tüketilmemelidir. Bunlar, doğal maddelerden (süt) imal edilseler de çok yüksek bir kana geçiş hızına sahip olduklarından vücuttaki ürik asit miktarını arttırır bu da başka dengelerinizi bozabilir.

Karbonhidrat eksikliği; Karbonhidrat kilo almanızın önemli bir nedenidir ancak kilo vermeniz için vücuttaki süreçlerde rol oynar. Tamamen karbonhidrattan yoksun bir diyet bu nedenle bir süre içinde kilo vermeyi durdurabilir. Genellikle yediğiniz pek çok şeyin içinde belirli bir oranda karbonhidrat vardır, fazladan karbonhidrat tüketmeniz, hele hele ekmek, pilav, tatlı gibi glisemik yükü yüksek gıdalar tüketmeniz gerekmez. Ancak diyetinizde az kalori alıyorsanız ve tekdüze besleniyorsanız muhtemelen bu açınız olabilir.

Yağ ve vitamin eksikliği; Çoğu yararlı ve hayati önemi olan madde vücuda yağ ile girmektedir. Özellikle yağda eriyen vitaminlerin vücuda girişi için yararlı yağlara ihtiyacınız vardır. Bunların başında balık yağı, süt yağı gibi yağlar gelir. Bunun için en ideal tüketim şekli yağı içeren maddeyi doğal yağı ile tüketmektir. Mesela balık yağı aramayın, yağlarında bol yararlı madde bulunan balıkları (Somon, ton gibi) tüketin, sütü ve süt ürünlerinin light olanlarını tüketmeyin. Özellikle eğer süt ürünlerinin yağı alınmış olanlarını tüketiyorsanız bu durumda yararlı içeriklerin çoğunu da üreticinin fabrikasında bırakmışsınız demektir. Ancak çok fazla süt ürünü tüketiyorsanız o zaman "yağı azaltılmış" olanları tercih edebilirsiniz ama zaten bu kadar yüksek oranda süt ve süt ürünü tüketiyorsanız başka riskler de sizi bekleyebilir. Sütü ve süt ürünlerini doğal şekli ile tüketmeniz öneriliyor.

Özellikle yararlı yağ alınmaması durumunda aşağıdaki maddelerden yoksun kalınacağı için zayıflamanız durabilir hatta daha da kötüsü sağlığınız bozulabilir. Bu vitaminleri doğal olmayan takviyeler ile almaya çalışmak yerine doğal kaynaklarından tüketin, aksi durumda vücudunuzun başka dengelerini bozmanız işten bile değildir. Unutmayın ki bunların birinin eksikliği kadar aşırı olması da genellikle sağlık sorunlarına yol açar.

- A vitamini
- D vitamini (kilo vermede etkilidir)
- E Vitamini
- K vitamini

Hormonlara ve Metabolizma Hastalıklarına Dikkat!

Bazı hormonlar kilo alma ve verme üzerinde doğrudan etkilidir, bazıları ise dolaylı olarak etkilidir. Doğrudan ilgili olanlar T3, T4, TSH gibi tiroid bezi ile ilgili hormonlarıdır. T3 ve T4 metabolizma hızını kontrol eder, fazlası metabolizmayı hızlı çalıştırır, azı yavaş çalıştırır. Metabolizmanın gereğinden hızlı çalışması genellikle yavaş çalışmasından çok daha ciddi yıkıcı etkiye sahip olduğundan asla ve asla metabolizmayı hızlandırmak için kulaktan dolma bir girişim yapılmamalı, metabolizma yavaş çalışıyorsa doktor kontrolünde (endokrinolog veya iç hastalıkları) ne olduğu ve nasıl düzeltilmesi gerektiği keşfedilmelidir.

Bunların dışında kan şekeri kilo ve acıkma üzerinde doğrudan etkilidir. Kan şekeri hastalıklarında (diyabet türlerinde) kilo bazen neden bazen de hem neden hem sonuç olabilir. Diyabetli olup olmadığınızı öğrenmeniz çok önemlidir.

Hormon ve vitamin konusunda tetkikler yaptırabilirsiniz ama yorumu ve tedavisini mutlaka doktora danışın.

Spor ve diyet yaparken kontrol altında tutmanız gereken, önerilebilecek bazı kan tetkikleri vardır. Bunları bir doktor verebilir veya siz yaptırabilirsiniz ama tetkikleri yaptırdıktan sonra mutlaka bir doktorun, endokrinolog veya dahiliye uzmanının yorumlaması gereklidir.

- Hemogram (Tam kan sayımı)
- Albümin
- Alkalen fosfataz
- Alanin aminotransferaz (ALT)
- Aspartat transaminaz (AST)
- Kreatin kinaz (CK)
- Demir (Serum)
- Demir bağlama kapasitesi
- Fosfor (P)
- Gamma glutamil transferaz (GGT)
- Glukoz (AKŞ)
- Kalsiyum (Ca)
- Kreatinin
- Laktik Dehidrogenaz (LDH)
- LDL kolesterol
- HDL kolesterol
- Glikolize hemoglobin (Hb A1C), HPLC
- Trigliserid
- Potasyum
- Kan üre azotu (BUN)
- Ürik asit
- İnsülin
- Glukoz (HOMA-IR)
- Magnezyum 1.83 1.6
- Protein (Serum ve vucut sıvıları)
- Sodyum (Na) (Serum ve vücut sıvılarında)
- Ferritin
- Folat
- Kortizol
- Serbest T4
- TSH
- Vitamin B12
- 25-Hidroksi Vitamin D

Kilo vermenin durması ile ilgisi olmasa bile kilo vermek için spor yapıyorsanız ve yaşınız ileri (40 ve üstü) ise kalp tetkiklerine baktırmanızda yarar vardır, özellikle EKG, Eforlu EKG ve Ekokardiyografi tetkikleri. Bunlar için kardiyoloji muayenesine gidebilirsiniz.

Stres, Uyku Kalitesi ve Diğer Unsurlar

Günlük yaşamın getireceği stres, yorgunluk ve bitkinlik de kilo verme süreci üzerinde çok etkilidir. Diğer taraftan geç saatlerde uyku, düzensiz ve/veya yetersiz uyku, uyku öncesinde gıda tüketme, su yetersizliği gibi durumlar da kilo verme üzerinde etkilidir ve yukarıda belirtilenlerden daha az etkili değildir.

Kıtlık Şehir Efsanesi

Ben "vücut çevrede kıtlık olduğunu zannedip kilosunu koruyormuş, bak şu Allah'ın işine" vb. gibi ticari kaygılı kişilerin hipotetik şehir efsanelerine inanmıyorum, bir mucize aranıyorsa bu karmaşık süreçlerin nasıl var olabildiğini görebilmeniz zaten fazlasıyla yeterli :-)